Toen ik vorig jaar de oude halogeenspots in onze tuin eindelijk doortrok naar het stopcontact, viel ik bijna achterover van de stroomrekening die volgde. Solar verlichting was het volgende experiment, en eerlijk: ik dacht dat het hobby-spul was. Bleek het tegendeel.
De markt is alleen wel een mijnenveld. Voor elke goede lamp staan er drie naast die na een half jaar tussen je hortensia’s liggen te bleken. Ik heb in de loop van een seizoen zeven dingen geleerd die je écht moet checken voor je iets in je winkelmandje gooit.
1. Kijk eerst naar het paneel, niet naar de lamp
Negen van de tien kopers staren zich blind op het aantal LED’s. Maar je hele verhaal staat of valt bij het zonnepaneel bovenop. Een paneeltje van 1 bij 2 centimeter haalt simpelweg geen volle accu in november, ook al staat er “tot 8 uur licht” op de doos. Mik op minimaal 5 bij 5 centimeter monokristallijn paneel — die zijn donkerblauw, niet glimmend-blauw zoals het goedkopere polykristallijn.
2. Lithium boven NiMH, altijd
De accu is het tweede dat slijt. NiMH-cellen (die ronde, batterij-achtige dingen) zijn na een winter buiten vaak op. Lithium-ion of LiFePO4 houdt drie tot vijf seizoenen mee. In de specs staat dit klein gedrukt — bij twijfel: vraag de webshop. Geen antwoord? Volgende.
3. Lumen liegen, kelvin verraden de kwaliteit
Een tuinpadlamp van 10 lumen is een nachtlampje. 50 lumen is bruikbaar. 200 lumen of meer en je verlicht een terras. De kleurtemperatuur (kelvin) bepaalt de sfeer: 2700K is warm en huiselijk, 4000K voelt zakelijk-koel, 6000K is bijna ziekenhuis. Voor tuingebruik kies ik altijd 2700-3000K. Kouder licht trekt ’s avonds ook meer insecten aan.
4. IP-waarde minimaal IP44, liever IP65
IP44 betekent spatwaterdicht — prima onder een afdak. Wil je het ding op een pad zetten waar de tuinslang of een hoosbui overheen gaat, dan moet je naar IP65. Lampen zonder IP-aanduiding zijn vrijwel altijd binnenmodellen die door een verkoper met goed gevoel voor SEO als tuinlamp worden verkocht.
5. Vermijd alles met “1200mAh” of minder
De accucapaciteit (mAh) is hoeveel het ding kan vasthouden. Onder de 1200mAh ben je ’s nachts om 23:00 al donker. 2000-3000mAh is comfortabel: laadt overdag bij, brandt tot diep in de nacht. Boven de 3000mAh wordt het luxe — vaak gekoppeld aan een grotere lamp die ook meer trekt.
6. Bewegingssensor versus dimstand
Twee verschillende werelden. Een bewegingssensor (PIR) is fantastisch voor opritten en achterdeuren: brandt alleen als er iets beweegt, spaart accu. Maar voor sfeer op het terras wil je geen lamp die afslaat als jij even niet zwaait. Daar werkt de dimstand — eerst 8 uur op 100%, daarna automatisch op 30% — beter. Sommige lampen kunnen allebei, maar niet automatisch tegelijk.
7. Plaatsing maakt of breekt het geheel
De beste lamp werkt niet als je hem onder een conifeer prikt. Het paneel moet vier tot zes uur direct zonlicht krijgen, en bij voorkeur op het zuiden of zuidwesten. Test dit op een zonnige dag rond 13:00 met je hand — valt er duidelijk schaduw op de plek? Dan opschuiven. Bij twijfel: kies een model waarbij paneel en lamp gescheiden zijn met een kabeltje van 2-3 meter. Dan kun je het paneel hoog hangen en de lamp laag plaatsen.
Mijn eigen favoriet na dat seizoen: een set van zes prikkers met lithium-accu en losse paneeltjes, IP65, 2700K. Niet de goedkoopste, maar twee jaar verder branden ze nog steeds tot ver na middernacht. Begin liever met drie goede dan met twaalf dramatisch slechte — die laatste lijn ik echt nog vaak in tuinen zien als donkere stoeprandjes met afgebleekte plastic koppen erop.